Srpsko društvo od druge polovine devetnaestog veka, pored brojnih konstanti, karakteriše niz diskontinuiteta i prevratničkih događaja koji su unosili konfuziju u društvene procese. I, najčešće, posle svih prevratničkih i ratnih događanja, a oni su bili skoro konstanta, veliki broj postradalog stanovništva, ponajčešće deca i nevoljni, bivao je ostavljen da tumara od nemila do nedraga, tražeći pomoć za puko preživljavanje. Budući da je socialna funkcija države najčešće zakazivala, ili nije bila dovoljno razvijena, socijalno svesni i odgovorni pojedinci i njihova udruženja, pokušavala su da svojim humanim i karitativnim radom donekle ublaže bol i patnju unesrećenih.

Od vremena srpsko-turskog rata 1875. godine, rukovođeni krilaticom „Svi smo braća“, koju je u nemoći i magnovenju ratnog pokolja, izrekao Anri Dinan, kasniji osnivač međunarodne organizacije Crvenog krsta, filantropski i humanizmom rukovođeni društveno uzdignuti i profesionalno dokazani srpski prvaci svoga vremena, sledeći trdiciju solidarnosti koja je imanentna socijalnoj i kulturnoj tradiciji srpskog društva, neprekidno su iskazivali svoj odnos prema svima onima koji su najviše bili ugroženi, ili su bili na društvenim marginama.

Otuda nije slučajno da je i inicijator osnivanja srpskog društva Crvenog krsta bio lekar Vladan Đorđević, potekao iz kruga socijalno odgovornih građana, rukovođen Dinanovom krilaticom da su svi ljudi braća. U plejadi takvih, filatropskih i iskreno humanih ljudi koji nisu ostajali ni nemi ni slepi na nesreće nevoljnih, nalazili su se i dr Svetomir Nikolajević, profesor velike Škole, Kornel Draškoci, apotekar, Đorđe Milovanović, slikar, Mihajlo Valtrović, profesor Velike škole i direktor Narodnog muzeja, Emiljan Josimović, prvi beogradski urbanista, Mića Ljubibratić, jedan od prvaka hercegovačkih ustanaka, dr Laza Paču, lekar i kasniji dugogodišnji ministar finansija, Sreten Stojković, visoki činovnik Ministarstva prosvete i nacionalni radnik.

Pored Crvenog krsta i njegove aktivnosti, svi oni, ali i brojni drugi, bili su neumorni u pružanju pomoći nevoljnima, osnivajući humanitarna društva i organizacije privatne inicijative, poput fondova „Setimo se otadžbine“, „Za udovice i siročad“, invalidskog fonda „Sveti Đorđe“, društva „Kralj Dečanski“ koje je brinulo o slepoj deci i njihovom osposobljavanju za život. U svim tim društvima nezaobilazno je ime Đorđa Vajferta, industrijalca, guvernera Narodne banke i humaniste, koji je uvek bio rukovođen motom da je „Brat mio koje vere bio“.

Teško je ukratko pobrojati njegove, i njegovih istomišljenika, dobrotvorne i filantropske aktivnosti, ali je jedan od upečatljivih pokazatelja nesebičnosti i solidarnosti i podatak da je za vreme balkanskih ratova „razdavan je puna četiri meseca dobro pečen hleb na 43.330 siromašne dečice i 18.400 starih i nemoćnih lica“.

I u periodu između dva svetska rata i Đorđe Vajfert ali i hotelijer Dušan Miličević, industrijalac Vasa U. Jovanović, profesori univerziteta braća Bogdan i Pavle Popović, Kosta Stojanović, Ljubomir Stojanović, Vladimir Ćorović, predsednici beogradske opštine Kosta Kumanudi i Miloš Savčić, Jovan Dučić i brojni drugi, nastavili su da organizovano, kroz brojna humanitarna društva da pomažu vođeni iskrenom i ljudskom solidarnošću koja im nije dozvoljavala da zaborave sve one koji su bili zaboravljeni a bila im je potrbna pomoć.

Ono zajedničko što si svi ovi znameniti dobročinitelji imali je da su svi bili slobodni zidari, te da su se rukovodili principima i etičkim vrednostima slobodnog zidarstva, gde je humanitarni rad sastavni deo lične samoizgradnje.

Humanitarno društvo „Nezaboravak“ je i osnovano da jedan od brojnih diskontinuiteta prekine, da ne zaboravi sve one kojima je pomoć, ne samo države, neophodna i koja će im pokazati da ljudska, humanistička solidarnost jeste konstanta civilizovanog trenutka, jeste konstanta ljudi koji ne misle samo o sebi i svojim interesima, jeste konstanta socijalno odgovornih pojedinaca koji to čine iz najdubljih filantropskih poriva i sa željom da se probudi osećaj kod svih koji slična osećanja imaju i da se organizovanije nego do sada posvećuju davanju, a ne uzimanju.

Humanitarno društvo „Nezaboravak“ ne zaboravlja ni sve one na čijim svetlim delima zasniva svoju delatnost, okupljajući ljude dobre volje, ljude sa čvrsto iskazanim principima nesebičnosti i humanizma. Kao društvo koje se nalazi u trnsformaciji i brojnim socijalnim traumama, kakvo je srpsko društvo danas, „Nezaboravak“ organizovano počinje da deluje, pored niza drugih nevladinih organizacija, u punoj svesti da će i država sa svojim institucijama prepoznati značaj ovakvih aktivnosti i svojim zakonskim rešenjima činiti Srbiju socijalno stabilnijom i odgovornijom zajednicom. Solidarnost sa nevoljnima svih vrsta i kategorija je imperativ humanitarnog društva „Nezaboravak“, a najvažnije je da svako od nas svakoga dana učini po nešto što će vratiti osmeh na lica dece kojima je pomoć i najpotrebnija.

Istorija

Dr. Vladan Đorđević

Đorđe Vajfert

Društvo za vaspitanje i obrazovanje gluvoneme i slepe dece „Kralj Dečanski"